🌹 అసమానతలపై తిరగబడ్డ అక్షర యోధుడు గుర్రం జాషువా

కవిత్వాన్ని ఆయుధంగా చేసుకుని కుల వివక్షపై పోరాడిన మహాకవి

సెప్టెంబర్ 28 — గుర్రం జాషువా జయంతి సందర్భంగా..

 ప్రజా దండోర న్యూస్ / ప్రత్యేక కథనం..

ఆధునిక తెలుగు సాహిత్యంలో తనదైన ముద్ర వేసిన మహాకవి గుర్రం జాషువా. కుల వివక్ష, అంటరానితనం, సామాజిక అసమానతలకు వ్యతిరేకంగా తన కలాన్ని ఆయుధంగా మలచుకున్న అక్షర యోధుడు. అవమానాలు, ఛీత్కారాలు ఎదురైనప్పటికీ వెనుకడుగు వేయకుండా, తన కవిత్వం ద్వారా సమాజాన్ని ప్రశ్నించిన సామాజిక చైతన్య కవి జాషువా.

1895 సెప్టెంబర్ 28న గుంటూరు జిల్లా వినుకొండ మండలం చాట్రగడ్డపాడులో వీరయ్య, లింగమ్మ దంపతులకు జాషువా జన్మించారు. చిన్ననాటి నుంచే కుల వివక్షను ప్రత్యక్షంగా ఎదుర్కొన్న ఆయన, ఆ అనుభవాలనే తన సాహిత్యానికి పునాదిగా చేసుకున్నారు. బడిలోనూ, సాహిత్య వేదికలపైనా ఎన్నో అవమానాలు ఎదురైనా వాటిని తన రచనా శక్తితో ఎదుర్కొన్నారు.

✊ ‘గబ్బిలం’ — సమాజాన్ని ప్రశ్నించిన అక్షర శంఖారావం

గుర్రం జాషువా సాహిత్యంలో ‘గబ్బిలం’ అత్యంత ప్రాముఖ్యత కలిగిన రచన. కాళిదాసు మేఘదూతంలో మేఘాన్ని సందేశవాహకంగా ఉపయోగించిన సంప్రదాయాన్ని స్ఫూర్తిగా తీసుకుని, జాషువా గబ్బిలాన్ని తన సందేశవాహకంగా చేసుకుని సమాజంలోని అసమానతలను, అంటరానితనాన్ని ప్రశ్నించారు.

దేవాలయంలోకి ప్రవేశించే హక్కు కూడా లేని ఒక అణగారిన మనిషి తన బాధను, ఆవేదనను గబ్బిలం ద్వారా పరమశివుడికి తెలియజేయాలనే రూపకంతో ‘గబ్బిలం’ సాగుతుంది. ఈ రచనలో కుల వ్యవస్థ, అంటరానితనం, పేదరికం, సామాజిక వివక్షపై జాషువా తీవ్రంగా స్పందించారు.

‘గబ్బిలం’లోని ఆవేదన కేవలం ఒక వ్యక్తి బాధ కాదు; తరతరాలుగా వివక్షను ఎదుర్కొన్న అణగారిన వర్గాల సామూహిక వేదనగా ప్రతిధ్వనిస్తుంది. అందుకే ఈ రచన తెలుగు సాహిత్యంలో సామాజిక చైతన్యానికి ప్రతీకగా నిలిచింది.

జాషువా సమాజంలోని మూఢాచారాలు, కుల వివక్ష, అంటరానితనాన్ని ప్రశ్నిస్తూ తన రచనలు సాగించారు. అవమానం ఎదురైన చోటే ఆత్మగౌరవాన్ని నిలబెట్టుకున్న ఆయన, అక్షరాన్ని సామాజిక మార్పుకు సాధనంగా మలిచారు.

జీవన ప్రయాణంలో అనేక ఉద్యోగాలు చేసిన జాషువా ఉపాధ్యాయుడిగా, తెలుగు పండితుడిగా, సినిమా వాచకుడిగా, యుద్ధ ప్రచారకుడిగా, రేడియో కార్యక్రమ నిర్మాతగా పనిచేశారు. సాహిత్య రంగంలో ఆయన చేసిన విశిష్ట కృషికి గుర్తింపుగా 1964లో ఆంధ్రప్రదేశ్ శాసనమండలి సభ్యుడిగా అవకాశం లభించింది.

జాషువా సాహిత్యం కేవలం కవిత్వం కాదు—సమాజాన్ని ప్రశ్నించే స్వరం, అసమానతలను ఎదిరించే ఆలోచన, ఆత్మగౌరవాన్ని చాటే అక్షర పోరాటం. ‘గబ్బిలం’ వంటి రచనలు ఆయన సాహిత్య దృక్పథానికి నిదర్శనంగా నిలిచాయి.

1971 జూలై 24న గుంటూరులో గుర్రం జాషువా కన్నుమూశారు. అయితే ఆయన కలం ఆగలేదు. ఆయన ఆలోచనలు, రచనలు నేటికీ సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం, మానవ గౌరవం కోసం పోరాడే తరాలకు స్ఫూర్తినిస్తున్నాయి.

 అసమానతలపై అక్షరంతో తిరగబడ్డ మహాకవి గుర్రం జాషువాకు ఘన నివాళి.

✊ జాషువా అక్షరం నేటికీ సమానత్వం కోసం ప్రశ్నిస్తూనే ఉంది. ఆయన జయంతి సందర్భంగా హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు..