బహుజన పితామహుడు మాన్యవర్ కాన్షీరామ్ — బహుజన రాజ్యాధికారానికి మార్గదర్శి!
“జనాభాలో మనం మెజారిటీ అయితే.. రాజ్యాధికారంలో కూడా మన వాటా ఉండాలి” అనే ఆలోచనను కోట్లాది మంది బహుజనులలో నాటిన మహోన్నత ఉద్యమ నాయకుడు మాన్యవర్ కాన్షీరామ్. అట్టడుగు వర్గాలు, దళితులు, ఆదివాసీలు, వెనుకబడిన తరగతులు, మైనార్టీలు రాజకీయంగా, సామాజికంగా, ఆర్థికంగా ఎదగాలంటే రాజ్యాధికారం సాధించడమే మార్గం అని ఆయన తన జీవితాన్ని ఉద్యమానికి అంకితం చేశారు.
1934 మార్చి 15న పంజాబ్‌లో జన్మించిన కాన్షీరామ్‌జీ సాధారణ కుటుంబం నుంచి వచ్చి, అసమానతలను దగ్గరగా గమనించారు. డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ ఆలోచనలతో ప్రభావితమైన ఆయన ఉద్యోగ జీవితాన్ని కూడా సామాజిక మార్పు కోసం వినియోగించారు. ఉద్యోగులలో చైతన్యం తీసుకురావడానికి BAMCEFను నిర్మించారు. అనంతరం DS-4 ద్వారా సామాజిక ఉద్యమాన్ని విస్తరించి, 1984లో **బహుజన సమాజ్ పార్టీ (BSP)**ని స్థాపించి రాజకీయ రంగంలో బహుజనులకు ఒక ప్రత్యామ్నాయ శక్తిని నిర్మించారు.
“ఓటు మనది.. రాజ్యం మనదే” అనే చైతన్యం
కాన్షీరామ్ ఉద్యమం కేవలం ఎన్నికల రాజకీయాలకు పరిమితం కాలేదు. శతాబ్దాలుగా సామాజిక వివక్షకు గురైన వర్గాలకు ఆత్మగౌరవం, హక్కులు, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం అవసరమని ఆయన బలంగా చెప్పారు.
ఆయన ప్రసిద్ధ నినాదం:
“జిస్కీ జిత్నీ సంఖ్యా భారీ, ఉస్కీ ఉత్నీ హిస్సేదారీ”
అంటే “ఎవరి జనాభా ఎంత ఉంటే.. వారికి అధికారంలో, వనరుల్లో అంత వాటా ఉండాలి” అనే భావన. ఇది కేవలం నినాదం కాదు.. సామాజిక న్యాయం, సమాన ప్రాతినిధ్యం కోసం సాగిన బహుజన ఉద్యమానికి ఒక రాజకీయ సిద్ధాంతంగా మారింది.
అంబేడ్కర్ ఆలోచనలకు కార్యరూపం
డాక్టర్ బీఆర్ అంబేడ్కర్ “విద్య, సంఘటితం, పోరాటం” అనే మార్గాన్ని చూపితే, కాన్షీరామ్ ఆ ఆలోచనలను విస్తృత స్థాయి సామాజిక, రాజకీయ ఉద్యమంగా మలిచేందుకు కృషి చేశారు. బహుజనులు తమ ఓటు విలువను గుర్తించి, తమ హక్కుల కోసం సంఘటితమై, పాలనా వ్యవస్థలో భాగస్వాములు కావాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.
ఆయన రాజకీయ ప్రయాణం ద్వారా ఉత్తరప్రదేశ్‌లో బహుజన రాజకీయాలకు బలమైన పునాది ఏర్పడింది. తరువాత మాయావతి వంటి నాయకత్వం ఎదగడానికి కూడా ఆయన నిర్మించిన ఉద్యమ పునాది కీలకంగా నిలిచింది.
త్యాగమే ఆయన జీవిత సందేశం
కాన్షీరామ్ తన వ్యక్తిగత జీవిత సౌకర్యాలను పక్కనపెట్టి ప్రజా ఉద్యమానికే అంకితమయ్యారు. అధికారాన్ని వ్యక్తిగత ప్రయోజనం కోసం కాకుండా సామాజిక మార్పు సాధనంగా చూడాలనే సందేశాన్ని ఇచ్చారు.
2006 అక్టోబర్ 9న న్యూఢిల్లీలో ఆయన కన్నుమూసినా, ఆయన ఆలోచనలు మాత్రం కోట్లాది బహుజనులలో కొనసాగుతూనే ఉన్నాయి. సామాజిక సమానత్వం, ఆత్మగౌరవం, రాజకీయ ప్రాతినిధ్యం, రాజ్యాధికారంలో భాగస్వామ్యం కోసం జరిగే ప్రతి పోరాటంలో కాన్షీరామ్ ఆలోచనలు స్ఫూర్తిగా నిలుస్తాయి.
నేటి తరానికి కాన్షీరామ్ సందేశం
కాన్షీరామ్‌ను స్మరించుకోవడం అంటే కేవలం ఆయన విగ్రహానికి పూలమాల వేయడం కాదు. ఆయన ఆశయాలను అర్థం చేసుకోవడం, బహుజన సమాజాన్ని ఐక్యం చేయడం, విద్యకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వడం, రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడడం, సామాజిక వివక్షకు వ్యతిరేకంగా నిలబడటం, అధికారంలో సమాన భాగస్వామ్యం కోసం ప్రజాస్వామ్య పద్ధతుల్లో పోరాడటం.
“బహుజనుల అభ్యున్నతే లక్ష్యం.. సామాజిక న్యాయమే మార్గం.. రాజ్యాధికారమే సాధనం” అనే ఆలోచనతో జీవితాంతం ఉద్యమించిన మాన్యవర్ కాన్షీరామ్‌కు వర్ధంతి సందర్భంగా ఘన నివాళులు.
మాన్యవర్ కాన్షీరామ్ అమర్ రహే!
బహుజన ఐక్యత వర్ధిల్లాలి!
సామాజిక న్యాయం వర్ధిల్లాలి!
- డా. పేట భాస్కర్, ఎడిటర్
0 Comments